หลายคนสงสัย ! ถุงใส่อาหารสายยาง ใช้ซ้ำได้หรือไม่ ?เป็นคำถามที่พบบ่อยและสำคัญมากครับ เพราะมีผลโดยตรงต่อความปลอดภัยของผู้ป่วย โดยเฉพาะในเรื่องของการติดเชื้อในระบบทางเดินอาหาร
คำตอบในเชิงการแพทย์และหลักสุขอนามัยแบ่งออกเป็น 2 มุมมองดังนี้ครับ:
1. ตามหลักมาตรฐานการแพทย์ (Single Use)
โดยปกติแล้ว ถุงใส่อาหารสายยาง (Feeding Bag) ถูกออกแบบมาให้เป็น "อุปกรณ์ใช้ครั้งเดียวทิ้ง" (Single Use Only) * เหตุผล: พื้นผิวพลาสติกภายในถุงและข้อต่อต่างๆ มีซอกมุมที่ทำความสะอาดได้ยาก เมื่อใส่อาหาร (โดยเฉพาะอาหารปั่นผสมที่มีทั้งโปรตีนและไขมัน) จะเกิดคราบไขมันและโปรตีนเกาะติด ซึ่งเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ของแบคทีเรียได้เร็วมาก
2. ในทางปฏิบัติที่บ้าน (Reuse)
ในกรณีที่ต้องประหยัดค่าใช้จ่ายและดูแลผู้ป่วยที่บ้าน "สามารถใช้ซ้ำได้" แต่มีเงื่อนไขที่เข้มงวดมากดังนี้ครับ:
ระยะเวลา: ไม่ควรใช้ซ้ำเกิน 24 ชั่วโมง (คือใช้ใน 1 วันแล้วทิ้ง)
ล้างให้สะอาดทันที: หลังให้อาหารเสร็จแต่ละมื้อ ต้องล้างด้วยน้ำยาล้างจาน (สูตรอ่อนโยนหรือน้ำยาล้างขวดนมเด็ก) ให้สะอาดจนหมดคราบมัน
ลวกน้ำอุ่น: หลังจากล้างสะอาดแล้ว ควรล้างผ่านด้วยน้ำอุ่น (ไม่ควรใช้น้ำเดือดจัดเพราะพลาสติกอาจละลายหรือเสียรูปและปล่อยสารพิษออกมา)
ตากให้แห้ง: ต้องแขวนตากในที่สะอาดและแห้งสนิท ห้ามปล่อยให้ชื้นเพราะเชื้อราจะขึ้นตามสายได้ง่าย
⚠️ สัญญาณที่บอกว่า "ต้องทิ้งทันที" (ห้ามใช้ซ้ำเด็ดขาด)
หากพบสิ่งเหล่านี้ แม้จะยังใช้ไม่ครบ 24 ชั่วโมง ก็ต้องทิ้งครับ:
มีคราบขุ่นหรือตะกอน: เห็นคราบขาวหรือจุดดำๆ (เชื้อรา) เกาะตามผนังถุงหรือภายในสายยาง
ตัวถุงหรือสายเปลี่ยนสี: พลาสติกเริ่มเหลืองหรือขุ่นมัวจนมองไม่เห็นความสะอาดภายใน
พลาสติกเหนียวหรือกรอบ: แสดงว่าพลาสติกเริ่มเสื่อมสภาพ
ล้างคราบมันไม่ออก: หากอาหารปั่นมีความมันสูงจนล้างไม่ออก การใช้ซ้ำจะเสี่ยงต่ออาหารบูดในมื้อถัดไป
💡 คำแนะนำเพิ่มเติมเพื่อความประหยัดและปลอดภัย
หากกังวลเรื่องค่าใช้จ่ายถุงอาหาร ผมแนะนำทางเลือกดังนี้ครับ:
ใช้ขวดแก้วแทน: ปัจจุบันมีการใช้ขวดแก้วทนไฟ (ที่ต่อเข้ากับสายต่อ) แทนถุงพลาสติก ข้อดีคือ ขวดแก้วสามารถต้มฆ่าเชื้อและใช้ซ้ำได้นาน ปลอดภัยกว่าการใช้ถุงพลาสติกซ้ำหลายๆ วันครับ
ไซริงค์ (Syringe): หากเป็นการให้แบบมื้อๆ (Bolus Feeding) การใช้ไซริงค์จะทำความสะอาดง่ายและใช้ซ้ำได้นานกว่าถุงครับ (แต่ก็ต้องเปลี่ยนเมื่อยางเริ่มฝืดหรือเลขสเกลหลุดลอก)
สรุป
ถ้าเลือกได้ เปลี่ยนใหม่ทุกวันดีที่สุดครับ แต่ถ้าจำเป็นต้องใช้ซ้ำ ห้ามเกิน 24 ชั่วโมง และต้องล้างให้สะอาดจน "ไร้คราบมัน" เพื่อป้องกันไม่ให้คนที่ท่านรักต้องท้องเสียหรือติดเชื้อครับ
